Günlük yaşantımızda sıklıkla kullandığımız, zararsız olarak nitelendirdiğimiz birçok malzeme; içerisinde taşıdığı gizli tehlikeli madde ile  yaşantımıza zarar verebilir. Deniz yolu ve kara yolu ile taşınmasında herhangi bir sıkıntı yaşanmayan birçok malzeme, hava yolunda risk yaratması açısından kabul edilmeyebilir. Kabul edilmeyen maddelerin detaylı bir açıklama olmaksızın ve hava yolu otoritelerinden izin alınmaksızın taşınması mümkün değildir.

IATA, ICAO ve ülkemizde Ulaştırma Bakanlığı- Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ nün belirlemiş olduğu Gizli Tehlikeli Maddelerin Kabul Prosedürleri ve Sınırlamalar ı mevcut olup; bu prosedüre uygun olan malzemeler taşınabilmektedir. Özellikle check- in ve boarding aşamalarında şüpheli görülen malzemeler soruşturmaya tabi tutulmaktadır.

Gizli Tehlikeli maddelerin yanı sıra Tehlikeli Madde Sınıfları ve Özelliklerini öğrenmek için tıklayabilirsiniz!

Gizli tehlike içeren malzemeler ve yaratabilecekleri olası tehlikeler şu şekildedir:

1. Kamp Malzemeleri

Kamp malzemelerindeki ürünlerin içeriğinde bütan, provan gibi yanıcı gazlar; kerozin, gazolin gibi yanıcı sıvılar; kibrit gibi de yanıcı katılar bulunabilir. Üç farklı madde formunda da tehlike yaratacak bu yanıcıların bir arada bulunması, ciddi risk oluşturabileceğinden dolayı hava yolu ile taşınmada uygun olmayabilir.

2. Motorlu Taşıt Araçları

Araba, motor ve motorsiklet gibi araçlar içeriklerinde demir-manyetik materyaller, motor, lastik karbüratör, yedek parça kitleri bulundurabilir. Bu parçalar yanı sıra sıvı aküler ve yakıt ihtiva eden yakıt tankları bulunması gizli tehlike yaratabilecek unsurlardır.

3. Solunum Aparatları

Solunum aparatlarının içerisinde sıkıştırılmış gaz bulunması hava yolu ile taşımada risk yaratabilecek bir durumdur. Bilinen en önemli kazası, 1996 yılında yılında Valujet-592’ de gerçekleşmiştir. Soruşturmalar, kargo ambarında taşınan oksijen jeneratörlerinin neden olduğu bir yangını gösteriyor. Bu uçak kazasında kaybedilen can sayısı ise 110.

4. Yüksek Isı Yayan Fırın ve Isıtıcılar

Yüksek ısı yayan fırın ve ısıtıcaları; fan motoru, alev algılama elektrotu ve doner tabla motoru gibi birçok parçadan oluşur. Bu parçaların kimyası ve içinde bulundurdukları diğer maddeler, tehlike yaratabilir. Bu ürünler ancak taşıyıcı onayı ile kabul edilebilen ancak genellikle yasak olan maddelerdir.

5. Elektrik Şarjlı Güç Aletleri

Şarjlı tornavida, taşınabilir elektrik anahtarı, akü şarj cihazı gibi ürünler elektrik şarjlı güç aletleri sınıfındadır. Bu ürünlerin içerisinde; sıvı hücreli aküler ve sıvı, jel, kuru tipte lityum iyon pilleri ve aküleri bulunabilir.

6. Tıbbı Malzemeler İle Eczacılık Ekipmanları

Tıbbi malzemeler ve eczacılık ekipmanları, içeriklerinde yanıcı sıvılar, yanıcı katılar, oksitleyici maddeler, organik peroksitler, zehirleyici ve aşındırıcı materyaller bulundurabilir. 

7. Zehirler

Sıvı ve katı böcek öldürücüleri, tarım ilaçları ve fare zehirleri birçok kimyasal maddenin yanı sıra tehlike oluşturabilecek arsenik ve siyanit gibi maddeleri içeriğinde bulundurur. Bu maddeler ise hayati tehlike oluşturabilecek kadar zehirli maddelerdir.

8. Havai Fişekler

Havai fişeklerin içeriğinde; ateşlemek için barut, renkli kıvılcımları yaratmak için metal tuzları, parlaklığını artırmak için antimon sülfür maddeleri bulunur. Başka bir yanıcı ile bir araya gelmesi durumunda tehlike ortaya çıkabilir.

9. Ağartıcılar

Deterjanlar, leke çıkartıcılar, kezzap, tuz ruhu, leke sökücüler ağartıcı maddelerdir. Bu maddelerin içinde klorür ve amonyak bulunur. Amonyak oksitleyici bir madde olmasının yanı sıra zehirleyici bir buhar üretir. Ağartıcıların birçoğu içerdiği güçlü oksitler sebebiyle kötü kukulu pis gazlara ve yangına sebebiyet verebilirler.

10.  Fotoğraf Ekipmanları, Filmler ve Basın (Medya) Ekipmanları

Fotoğraf ekipmanların içerisinde asitler, patlayıcı piroteknik malzemeler, dahili yakıt tanklarına sahip jeneratörler, ıslak aküler, yakıt ve ısı üreten materyaller, yapıştırıcılar, solventler, film kimyasalları gibi tehlike yaratacak malzemeler bulunabilir.

Bu maddeler yanı sıra; radyoaktif maddeler, manyetik maddeler, makina aksamları, aşındırıcılar, havuz kimyasalları gibi birçok malzeme daha gizli tehlikeli madde sınıfındadır. Bu ürünlerin uçağa kabul edilmesi ya da edilmemesi ile ilgili kararlar, herhangi bir doğa, çevre felaketi ve can kaybı olmaması adına son derece kritiktir. Bu konuda özellikle TAV, DHMİ, ve diğer güvenlik hizmeti veren kuruluşların zorunlu olarak katılması gerekli olan ‘’Personel Eğitimleri’’ vardır. Bu eğitimlerde alınan sertifikalar SHGMye ayrıca deklare edilmeli ve onay alınmalıdır. 24 ayda bir” tazeleme eğitimleri ile bilgilerinin güncelliği de devam ettirilmelidir.

Tehlikeli maddeleriniz için danışmanlık almak, ürünlerinizin içinde gizli tehlikeli madde olup olmadığını öğrenmek için TMGD TR Mühendislik ile iletişime geçebilirsiniz!